Kışın Kuş Beslemenin Doğru Yolu ve Sık Yapılan Hatalar

Kış, kuşlar için besinin değil, enerjinin sorun olduğu bir mevsimdir. Küçük bir kuşun vücut sıcaklığını koruması, soğuk bir gecede kilosuna oranla şaşırtıcı miktarda kalori gerektirir. Gündüzler kısa olduğu için bu kaloriyi toplamak üzere daha az saat vardır. Kışın kuş beslemek, doğru yapıldığında bu dengeye gerçek bir katkı sunar; yanlış yapıldığında ise faydadan çok zarar verebilir.

Ne verilmeli

Kış beslemesinin temel ilkesi, yüksek enerjili ve yağlı besinler sunmaktır. Kabuklu ya da kabuksuz ayçiçeği çekirdeği, en yaygın ve en geniş tür yelpazesine hitap eden seçenektir. Yağlı tohumlar, ceviz ve fındık kırıkları, kavrulmamış ve tuzsuz olmak koşuluyla iyi birer tamamlayıcıdır. Yulaf ezmesi de kullanılabilir.

Tuz, baharat ve şeker içeren hiçbir insan yiyeceği verilmemelidir. Tuzlu kuruyemiş, cips, bisküvi, baharatlı artıklar kuşlar için ciddi risk taşır. Kızarmış ekmek ve bayat ekmek de sanıldığı gibi uygun bir besin değildir; doyurur ama besleyici değeri düşüktür ve kuşun sınırlı mide kapasitesini boşa harcar.

Çürümüş, küflenmiş yiyecek asla verilmemelidir. Küf, kuşlarda ölümcül olabilen solunum sorunlarına yol açar. Yemliğe konan malzemenin ıslanıp bozulmadığı düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Suyun unutulan önemi

Kışın en çok gözden kaçan ihtiyaç sudur. Doğal su kaynakları donduğunda kuşlar hem içmek hem de tüylerini temizlemek için su bulmakta zorlanır. Temiz ve sığ bir kapta bırakılan su, çoğu zaman yemden bile değerlidir.

Suyun donmaması için kabı gölgeye değil güneş gören ama rüzgâr almayan bir yere koymak, gün içinde birkaç kez tazelemek yeterlidir. Suya kesinlikle tuz, şeker ya da donmayı engelleyecek herhangi bir madde katılmamalıdır.

Yemliğin yeri ve güvenliği

Yemliğin konumu, beslemenin başarısını doğrudan belirler. Yerden yükseklik, kedi baskısına karşı önemlidir. Aynı zamanda yakınında bir çalı ya da ağaç bulunması, kuşların tehlike anında hızla saklanmasına imkân verir; ancak bu örtü, kedinin pusu kurabileceği kadar yakın olmamalıdır.

Cama çok yakın ya da orta uzaklıktaki yemlikler cam çarpması riskini artırabilir. Yemliği ya cama çok yakın konumlandırmak ya da camdan iyice uzaklaştırmak bu riski azaltır.

Temizlik ihmal edilmemesi gereken bir başka konudur. Yemlik, kuşların bir araya geldiği bir noktadır ve hijyen sağlanmazsa hastalık yayılımına zemin hazırlar. Düzenli aralıklarla yemliğin boşaltılıp temizlenmesi, biriken kabuk ve dışkının uzaklaştırılması gerekir.

Süreklilik meselesi

Kış beslemesinde en önemli ilkelerden biri düzenliliktir. Kuşlar, güvenilir bir besin kaynağını hafızalarına alır ve günlük rotalarını buna göre kurar. Şiddetli soğukların ortasında beslemeyi aniden kesmek, o rotaya bağlanmış bireyleri zor durumda bırakabilir.

Bu nedenle beslemeye başlamadan önce sürdürülebilir bir düzen planlamak gerekir. Az miktarda ama düzenli vermek, bol miktarda ama düzensiz vermekten daha iyidir. Havanın ısınmasıyla birlikte besleme kademeli olarak azaltılabilir.

Kimler gelir

Balkonda ya da bahçede kurulan basit bir yemlik, kısa sürede küçük bir gözlem alanına dönüşür. Serçeler genellikle ilk gelenlerdir. Baştankaralar, ispinozlar, sakalar ve kızılgerdanlar da yemliğin düzenli müşterileri arasına girebilir. Her türün beslenme biçimi farklıdır: kimi asılı yemlikte rahat eder, kimi yere dökülen taneyi tercih eder.

Kalabalık bir yemlikte rekabet de görülür. İri türler küçükleri uzaklaştırabilir. Bunu azaltmanın yolu, tek bir büyük yemlik yerine birbirinden ayrı birkaç küçük besleme noktası kurmaktır. Böylece farklı türler aynı anda beslenebilir ve baskın bireylerin tüm kaynağı tutması engellenir.

Yer seçiminde bir başka ayrıntı da rüzgârdır. Açık ve rüzgâra maruz bir noktada kuşlar beslenirken çok daha fazla enerji harcar. Duvar dibi ya da bir çalının rüzgâr almayan yüzü, aynı yemi çok daha verimli hâle getirir. Kar yağışında yemin üstünü kapatan basit bir saçak da yemliğin işlevini sürdürmesini sağlar.

Bu çeşitliliği görmek, beslemenin en keyifli yanıdır. Üstelik bir kışı düzenli gözlemle geçirmek, bulunduğunuz mahallede hangi türlerin yaşadığını öğrenmenin de en kolay yoludur. Küçük bir kap tohum ve bir kap su, hem birkaç canlıya somut katkı sağlar hem de kendi penceresinden doğaya bakan bir alışkanlık kurar.